وبلاگ انجمن شعر و ادب رها (میخانه)
» غمگین بولی
غمگین بولی
آقای "غمگین بولی" (به کُردی: غەمگین بۆڵی)، شاعر و نویسندهی کُرد زبان، زادهی ۱۵ مارس هزار و نهصد و هشتتد و چهار میلادی، در اربیل اقلیم کردستان است.
وی در دانشگاه اربیل مدیریت دولتی خوانده و اکنون کارمند دانشگاه سلیمانیه است.
•┈┈••••✾•????????????•✾•••┈┈•
(۱)
[چشمهایمان]
هر کسی
به دنبال نیمهی گمشدهی خویش سرگردان است
به گونهای که دلش برای لحظهای هم آرامش ندارد،
و دیوانهوار در این سوی و آن سوی به جستجوست
در کوی و برزن
در بازار و خانهها
چهرهی همهی مردم را بررسی میکند
یا سن و سالشان شبیه نیمهی گمشدهاش است
یا که قد و بالایشان چونان اوست...
تو تکهای شکسته از منی!
تنها تفاوت ما با بقیه آن است
تو نیمهی گمشدهی منی،
مردم روزگارشان سیاه شده در میانهی طوفان تقسیماتشان
گمشده و در جستجوی هماند
ولی ما در کنار همیم و
چنان سرابی در دشتی پر از خاکستر
اندک اندک
در چشمان پر از اشک هم گم میشویم
چشمان تو از لذایذ دنیا پر میشوند
دیگر مرا نمیبینند
و چشمان من از زخمهای دردناک عشق، سرخ میشوند
و فارغ از تو کسی را نمیبینند.
(۲)
سوار اتومبیلم شدم و
به سوی دشت و صحراهای وسیع راه افتادم
میخواستم آب حیات عشق را پیدا کنم
به سوی سراب دریا رفتم
در هیچ ساحلی آن را نیافتم
سنگها پاهایم را بستند و
زانوهایم خاک بیابان شدند
خاک و خاکستر شدم
فهمیدم که به پایان راه رسیدهام
به پایان داستان عشق من و تو...
(۳)
در قلب هر شاعری
زنی آغوش گشوده است
که نه خودش میخوابد و
نه میگذارد که شاعر
چشم بر هم بگذارد.
نگارش و ترجمهی اشعار:
#زانا_کوردستانی
■●■●■●■●■●■●■
ماموستا "غەمگین بۆڵی"، شاعیر و نووسەری کورد، لە رۆژی ۱۵ جۆزەردانی سالی ههشتاد و چواری زایەنی، لە شاڕی جوانی هەولێردا لە دایک بوو.
•┈┈••••✾•????????????•✾•••┈┈•
(۱)
[کچێکی زۆر ژن كولتوور]
۱
هەمیشە ئەو شاعیرانە پلەدارن
کە دەستی شیعریان کورتە و
ئایدەلۆژیایان بۆنی کەلاکە کەری لێ دێت.
۲
ژنێکی
لە پۆشاکی ماڵی کچانە
کیژۆڵەیەکی
لەسەر مێزی خواردنەوەی پیاوانە
قاوەیەکی تاڵی
سارد
لەبەردەم شاعیرێکی کەترە
شیعرێک بەڕاستی فڕت ناکات.
۳
شاعیری میللی
بەس بۆ تڕە تڕی هەڵبژاردن دەست دەدات.
۴
ژیان بۆ شاعیرێکی بێ دەمامک
مەتەڵێکی قۆڕە
بۆ وەڵامەکەی
گون ڕۆڵی وەزن و قافییە دەبینێ.
۵
گونیش کەرستەی شیعرە
بە مەرجێک ناشاعیرێک قۆڕی نەکات.
۶
شاعیرە نێرەکان
حەز دەکەن
وەک تەگەی ناو بزنان بژین.
۷
قاچ لەناو پێڵاودا زیندانە
شاعیریش لەناو حزبێکی ئاینی.
۸
شاعیران
مرۆڤی جینگزی ناو نوخبەن
کەسانی پڕ گرێی دەروونین
دەستتان بێ مەرەکەبیش ڕەشە
دەرمانی هیچ دەردێکیان لە گیرفاندا نییە
کورتییەکەی؛ تەبیعەت کشمیشین.
۹
لەناو دڵی هەموو شاعیرێک
ژنێک
باوێشک دەدات
نە خۆی دەخەوێت و
نە دەهێڵێت ئەویش بحەسێتەوە.
۱۰
ژنە شاعیرە مۆدێلەکان
لاستیکی شەدەی دۆلارن.
۱۱
شاعیری ژن
ئەگەر بووە کادیری حزبی
وەک کاردی کەرانەی لێ دێت
خوێنەری ڕژد دەمی لێ نادات.
۱۲
سواری تڕومبێلی شاعیرانەم بووە
شیعر بە هەوەسی دڵی خۆم لێ دەخوڕم.
-------------
سەرچاوە: کچێکی زۆر ژن
(۲)
[شاعیرێك لە بن زمانمدا پێدەكەنێت]
بۆنی وەڕەسبوون
كاسی كردووم
بیستوهەشت ساڵ
جەنگی بێمانایی و
هەشت مانگ
ئاوارەیی و
چواردەڕۆژی بازنەیی
لە مانگێكدا
نۆ كاتژمێر بێتاقەتی
دەستێكی هیلاك و
شاعیرێكیش...
لە بن زمانمدا
بە هۆشیاریی وڕێنە دەكات
تێبینی یەكەم:
ئەو شاعیرە شیعر بۆ ناڕێكییەكانی دەنووسێت.
شاعیرێك بۆ خۆی
وڕێنەی هۆشیاری دەنووسێتەوە
هەر بۆ خۆی
لە ژیانی خۆیدا
دەژیت و
لە مەرگێكی دیكەدا
دەمرێت
گۆڕەكەی لەناو كتێبخانەكەیدا هەڵدەكەنێت
لاپەڕەكان دەكاتە كفن
مردن دەكاتە دەرفەتی سەفەركردن
پیاسەكردن بە دونیایەكی دیكە
ژیانی بەشی ئەو هەموو ڕۆژگارە دڵڕەقانە ناكات
ژیانی بەشی ئەو هەموو درۆیە گەرماوگەرمانە ناكات
دەیەوێت بۆ خۆی بژیت
دەیەوێت بۆ خۆی بنووسێت.
تێبینی دووەم:
ئەو شاعیرە شیعر تەنیا بۆ خاتری خۆی دەنووسێت.
شاعیرێك
لە بن زمانمدا سەوز بووە
سەوز
سەوز
زمانی پڕ چرۆی هۆشیاری
شیعرێكیش پڕ لە تایبەتمەندی سەوزی خۆی
گوللەیەكی سەوزیش
تایبەت بە مردنێكی قەرزدار
ژیانی شاعیرانەی پێخۆشە و
تایبەتمەندیشی خۆشتر دەوێت
كە سەوزە
خۆشتریش هەمان دەرفەتی سەفەرە
بەناو پەڕاسووی یادەوەریی و
ژێر پێستی هۆشیاری خۆتدا
دەتوانیت لەناو ئەو ناوەدا
ڕەنگاڵەی نیشتمان بێڕەنگ بهێڵییەوە و
ڕاكردن بكەیتە دووەمین ماڵی خۆت
دەتوانیت لەناو ئەو ناوەدا
زمانیشت سەوز نەبێت
ڕاكردن بكەیتە بیانوویەكی سپی
بیانووی سپی شاعیربوونیش
غیرەتی ئەوەی دەوێت كەسی كەس نەبی و
لە كەس نەچی.
تێبینی سێیەم:
ئەو شاعیرە لە هیچ مەرگێكدا، نەبیستووە تەرمی زمانی گەڕابێتەوە.
-------------
سەرچاوە: برینەکان گۆرانیمان پێ دەڵێن
(۳)
[قووڵایی شەو]
لە پێش دەستم دەجووڵێیت
تارماییت تاكوو ئەوپەڕی قووڵایی شەو دەڕوات و
ئەستێرەکان دەژمێری
شكستی ئەو شەوانە بۆ پەنجەكانم ئەوە بوو
باغەوان نەبووم و
نەمتوانی زمانی گوڵ لە شیعرمدا بچێنم
ئامێری زەبەلاح كەوتنە تەنیشت پەیڤەكانم
رەشبینی بەناو پەراسووەكانمدا بڵاوبۆوە
ئەو هیوایەتەم لە گۆڕی باوكت نا!
ڕابردووی خەواڵووم هەستا
لەكاتی دووبارەی خەودا
بنێشتجوین پێكەنینە بە گریانەكانت.
لەم شیعرەدا
دەمەوێت قووڵ لە ئازارەكانم ڕۆبچم
تاكوو هەست بە دەمارەكانی ژیانم بكەمەوە.
چاوم لە قووڵایی ئاسماندا تاریك داهاتووە
شەو بەناو ڕەشبینم وەك تاعوون بڵاوبۆتەوە
ڕوخساری ئەستێرەیەك لە نیگام دەچەقێت
وەسوەسەی مەرگ رۆحم ڕادەچڵەكێنێت و
بیری ئاسوودەیی دەكەم
بیرت دەكەم
ئاسوودەیی دەستەكانت لێوڕێژی پەمۆ بوون.
چەند رۆژێكە ئەوەندە گەرمە
بیری كۆخەكۆخی زستان دەكەم
ئاسمان ئەو كاتانە ئەوەندە شین و مۆر هەڵگەڕا
تاکوو ئاو لە سینگی چۆڕا
تۆیش ئەوەندە نقوومی ئاسمانم بوویت،
تاكوو ئەستێرە لە دەستەكانت ڕژا.
لە ژێر سەقفی ماڵێكدا
شەو باری و
تاریكی بیناییمانی كردە كۆیلەی خۆی. خەتای ڕووناكی گەورە نەبوو، خەتای بێخەتایی ئێمە بوو. ئەو خەتایەی قاوەی ئەڤینی هەتاهەتایەی لە بەردەممان سارد كردەوە. كە قاوەی بەردەممان ساردیش بۆوە،
هیچ گڕی ئەوینێكی دیكە،
هیچ ئاگری سووتانێكی دیكە ناتوانێت گەرمی بكاتەوە.
لە هەینێوە...
تەلەفۆنت بۆ مەرگ كردووە، تاكوو بێتە سەردانت و قاوەیەكی تاڵتر لە ژیانت لەگەڵ بخواتەوە.
كە پەیڤەكانم بوونە بەرد، تۆ بۆ بوویتە شووشە و بەبێ ئەوەی تاڵە پرچێكت بشكێت، هەستت بە شكان كرد.
لە پێناوی ئەوەی سەری دڵخۆشییەكانت نەشكێت، پشتم كردە پشتم! پشتم كردە چیژی دونیا و دەستەبەرداری هەموو شتێكم بووم، تەنیا زمان نەبێت.
قسەی هەموو گەردوونم پشتگوێخست، تەنیا لە پێناوی ئەوەی حەزی تۆ گاگۆڵە بكات و نەمرێت. نیوچاوانت ئەوەندە بەرز بێت، هەتاكوو پرچت بەناو ئاسمانی شەوەكانمدا بخشێت. تاكوو بەئاسانی بتوانیت دەست لە نەرمایی هەورەكان بدەیت و بارانەكان لەسەر دەریاكان راگری و وەرزەكان بە ئارەزووی خۆت بگۆڕیت.
دووبارە هاتمەوە و
شیعری ئەڤینی قووڵایی شەوم بۆ نووسییەوە
لە دوا دێڕدا،
لاپەڕەیەكی سپیم بۆ جێهێشتی.
چاوم بە پێكێك مەراقەوە مەستی گریان بوو
فێڵم لە دڵم كردەوە
ئەوەندە خوێنی خۆم خواردەوە
هەتاكوو خرۆكە سوورەكانم قڕكردن
خوێنم نەما و لە بێ خوێنی تۆشدا خۆم كوشت!
هەر نەمهێشت دەفتەری خۆزگەكانت بدڕێنن
هەر نەمهێشت دەستەكانت بكەنە لافیتەی پرسەكەم
هەر نەمهێشت پەرێزی پرچت ئاگر بگرێت
هەر نەمهێشت گوللەی بە قووڵایی ئاسمانت وەنێن
هەر نەمهێشت كەوتنت بكەوێتە بن پێم
نەمهێشت بمری و بۆت مردم!
بۆت هەزارجار مردم و
دوو هەزارجاریش ژیامەوە
تەرمی خۆم لە بن زمانم شاردەوە و
جەستەم خستە سەر پێیەكانم و ڕۆیشتم...
جەهەننەمیش بەم هەموو ئازاری مردنەوە وەری نەگرتم و نەیتوانی ئەو هەموو ئازارەم بسوتێنێت. نەیتوانی ئەو هەموو گوناهەم لە پەنای پەیڤی پاكبوونەوەدا بشارێتەوە. ئێستایش ئەوەندە مردن لەناو ژیانمدا كۆچی دوایی كردووە، بەرگەی كارەساتی مەرگی مریشكێكیش ناگرم!
دەڕۆم و دەڕۆم...
تەرمەكەم بەناو شاردا هەر هاتووچوویەتی
نە هیچ ڕۆژگارێكی ڕەش دەیلاوێنێـتەوە
نەهیچ شەوگارێكی سپیش قسەیەكی لێوبەخەندەی لەگەڵ دەكات.
ڕوخساری مەرگم شێوێنراوە و
هەبوونی تەرمەكەشم بە ژیان نامۆیە!
خۆم وەك تارمایییەك دەبینم.
ئەوەندە سەری بێ ڕۆحم لێ تێكچووە، ناتوانم بەم هەموو ئازارەوە تەرمەكەم ئاو بدەم، ناتوانم بەم هەموو برینەوە تەرمەكەم بەرمەوە بن سێبەری سەقفی ماڵەكەم، ناتوانم بەم هەموو مەرگەی لەناو تەرمەكەمدا تەقەتم كردووە، لە پەراوێزی ژیانیش بژیم!
دەزانم كە دەزانن،
حەز دەکەن زمانم تفت بێت.
بوورام، ببوورە
حەیاشم چووە ئەوەندەی بمرم!
(۴)
[ناوت لە گوێمدا ناخەوێت]
ناوت لە دڵمدا لەرزی
چۆلەكەیش نەبوو لەبەر باوەشی باران
ساردوسڕی چووە دەنگمان
پەیڤەكان سڕ
ڕوخسارت لە چاوم هەڵات
تەماشام حەپەسا
تاكوو ئەوپەڕی شار دووركەوتەوە سێبەرت
وەك تڕاویلكە چاوێك پەرۆژی تێدا قەتیسما
كەوتە خەیاڵی ڕەشكەوپێشكە
دەنگم بەناو جادەكاندا ماندوو بوو
بە دواتدا گەڕا چاوم و
گەڕانم پڕ بوو لە دووكەڵ
دووکەڵی سوتانی سینگم.
سێبەرم ساتمەی لە تارمایییەكانت دەكرد
سێبەرم بووە هاوڕێی عەسرە دڵتەنگەكان و
بەبێ ناوت
خۆشمی نە دەناسییەوە
بەبێ دەستت
ماڵی ئاسوودەیی نەدەدۆزییەوە
پیتەكانت بوونە تارمایی
باڵەخانەكان قووتیان دەدا
پەنجەرەیەك ئاسمانی نەكردەوە
خۆر نەبووە ناسناوت و
ناوەكەشت
بووە تاڵەموویەك و
لەسەر زمانمدا گرێیەكی سەوز ڕواند
ڕووداوی سپی لە بیری بردمەوە
ناوت ئێستانەكینێ ڕاچڵەكێنی بەختی منە.
(۵)
[خوێنی پەیڤەكان]
ژەهرت بەسەر هەنگوینی پەیڤەكاندا ڕژاند
ئارەقەی جەستەی ڕەشهەڵگەڕاو
تێكەڵ بە شەڕابی شەوی ژینم بوو
ئەوەندە مەست بووم
دونیام لە پێش ئەو شیعرەیش لە بیر كرد
تەنیا یادەوەریی تۆ ئێسقانەكانمی بە پێستی ئەڤین داپۆشی
مەست بووم و تەنانەت ناوی خۆشم لە بیر چۆوە
تەنیا ناوی تۆ فیكەی بۆ ڕۆژانی تێپەڕیوم لێ دەدا
هەر بۆ ئەوەی مۆتكەی ئەو بەدمەستییە بەرمبدات
لە فەزای پەیڤەكاندا مەلەم كرد و
خۆم هاویشتە ناو دەریای بێ بنی شیعرێكی (ئارتۆر ڕامبۆ)وە
هەر بۆ ئەوەی هەست نەكەیت پیاوێكی لاوازم
تاڵی ڕۆژ و
تفتی شەوم
قووت دەدایەوە
كە فەزای قسەكانیشمان زایەڵەی دەنگی تەقەی لێ هەستا
گوللە ئاسمانی ماڵەكەمانی كون كون كرد
قاوەی دەستەكانت
لەبەردەممدا سارد بۆوە
ئەڤینی گەرموگوڕت
بووە بەستەڵەكی جەمسەرەكان و
دڵم چەشنی كوژراوێك سارد سارد بۆوە
گوڵەكانی حەوشەش
بەفرێكی تووڕەی بەسەردا باری
هەموو هەبوونی پەیڤەكانت وێران كردن و
لەبەردەم شەبەنگی شیعردا خوێنت ڕێژتم
ڕۆحت لە ڕەندەی كوشتن دا و
لەناو مەرگێكی ناچاریدا بەسەر چاودا كەوتم و
بێ ڕووناكی
بەزۆری هەستامەوە
نوقتەی كۆتایی ئەو چیرۆكەم ڕەش كردەوە
دەستكاری پەیڤەكانی ڕۆژگاری خۆم كرد
وەك سەگ برینی شیعرەكانم بە زمان دەلێستەوە
وەك پشیلە بۆنی دەستەكانتم بە ئازار ناسییەوە
بۆ ئەوەی هەر وەفاداری پەنجەكانیشت بم
ئەڵقەكەت لە پەنجەمدا گوڵی لێ ڕوواوە و
پەنجەم لەناو ئەڵقەكەتدا گۆڕانی دەڵێت
ئەو ڕۆژگارانەی بەبێ ویستی من هاتن و
هەرگیز تێنەپەڕین
وەك پێڵاوێكی كۆن فڕێیان دەدەم
ساڵەهای ساڵ دركم بەوە كردووە
ئەڤینداری بەس لە زماندا كورت ناكرێتەوە
دەبێت لە شیعردا بچینە دەرەوە
بە خوێنی تەڕی پەیڤەكان داهاتوومان بنووسینەوە
ئەڤین قسەی ڕووت نییە/ سەلماندنی مستێك خوێیە لەناو بریندا
هەمدیسان بۆ هەبوونی تۆ / هەمدیسان بۆ ژیانی تۆ
ئەڤینی پاكی خۆم سەلماند و
ڕۆحی خۆم لەناو مەرگی تۆدا سەربڕی.
(۶)
[قاوەی هەمیشە سارد]
دڵت
لەناو بەردەكانی ئاسوودەییم
شكا
پەیڤەكان
لەق بوون
پێش ئەوەی نیوچاوانم تاریك دابێت
بەر لەوەی نەتوانم لەپی دەستم بخوێنمەوە
تۆ بڕوات نەما دەستم بكەیتە كۆلارە
بەناو شەوی پرچتدا
دوور و دوورتر
لە ئەستێرەكان هەڵبفڕم،
تاكوو قووڵایی باوەشی ئاسمان.
ئاسمانت چەشنی كۆیلە بینی و زەویش زیندانێكی نەفرەتلێكراو.
هەرگیز نیازی دەستەكانم نەبووە،
پەنجەكان بكەنە كۆت و بەند و ڕۆحت لەناو لەپم زیندانی بكەم.
لە ژێر سێبەری سەقفی ماڵێكدا ژوورێكت كردە چراخانی نووسین و ژوورێكت كردە سێ نەمامی سێبووریی و وێنەی یادەوەرییەكان.
حەزم كرد بفڕم و وەهمی ئایینەكانت بۆ پووچەڵ بكەمەوە،
حەزم كرد قورسایی نهێنییەكانت لە ناخی زەویدا بشارمەوە و لەتێك مانگ بكەمە ماف و لەسەر بەری دەستم دابنێم.
ئەوە خەتای فڕینی من
و
نیشتنەوەی تۆ نەبوو
ئەوە هەقیقەتی ئەو
خەتایە بوو
نەقورچەی لە پشتەملی كولتوور دەدا.
هەموو خەتای منیش
هەنگاوم گرتی
پێیەكانتم هێنایە دەرەوە
چڕنووكەكانتم
لەناو پێستی ڕوخسارمدا
شاردەوە.
دڵم
بەناو
ڕەقی
و
دڕی
ژیاندا
شەق
شەق
ناولەپم زبر
بن نینۆكم ڕەش
تۆ دەستەكانت بەبازاڕی ڕۆژگاردا گێڕا
دووركەوتییەوە
وەك دوێنێی یارییەكانی منداڵیم.
ڕەنگی ڕاستەقینەی نینۆكەكانت شاردنەوە
دەستەكانت سارد بوونەوە،
وەک جەستەی کوژراوێک
خوێنی لەبەر دەڕۆیشت
موچركی ناو دەمارەكانت مردن
قاوەی گەرمی بەردەممان کوا
ساردبۆوە
زستان هات
خۆی كرد بە ماڵمان
بەفرێكی تووڕە هات
بەناو ژوورەكانماندا باری
زمانمان تەزی
لێومان بووە شەختەبەند!
هەبوونی قسەكانمان
ڕەق ڕەق.
تۆ
گلەیی لەو پەیڤانەم مەکە
بوونەتە گابەرد
تۆ
دڵت لە خەیاڵی شووشە وردوخاش
تۆ
نەتدەزانی نا
دەستت سارد و دڵت سارد و زمانت سارد و چاوت سارد و گوێچكەت شەختەبەند و كوپێك قاوەیەش لە نێوانماندا سارد...
ئێستانەکینێ هیچ ئاگرێك، تەنانەت گڕی دۆزەخیش
ناتوانێت گەرمی بكاتەوە.
(۷)
[قووڵایی شەو]
لە پێش دەستم دەجووڵێیت
تارماییت تاكوو ئەوپەڕی قووڵایی شەو دەڕوات و
ئەستێرەکان دەژمێری
شكستی ئەو شەوانە بۆ پەنجەكانم ئەوە بوو
باغەوان نەبووم و
نەمتوانی زمانی گوڵ لە شیعرمدا بچێنم
ئامێری زەبەلاح كەوتنە تەنیشت پەیڤەكانم
رەشبینی بەناو پەراسووەكانمدا بڵاوبۆوە
ئەو هیوایەتەم لە گۆڕی باوكت نا!
ڕابردووی خەواڵووم هەستا
لەكاتی دووبارەی خەودا
بنێشتجوین پێكەنینە بە گریانەكانت.
ەم شیعرەدا
دەمەوێت قووڵ لە ئازارەكانم ڕۆبچم
تاكوو هەست بە دەمارەكانی ژیانم بكەمەوە.
چاوم لە قووڵایی ئاسماندا تاریك داهاتووە
شەو بەناو ڕەشبینم وەك تاعوون بڵاوبۆتەوە
ڕوخساری ئەستێرەیەك لە نیگام دەچەقێت
وەسوەسەی مەرگ رۆحم ڕادەچڵەكێنێت و
بیری ئاسوودەیی دەكەم
بیرت دەكەم
ئاسوودەیی دەستەكانت لێوڕێژی پەمۆ بوون.
چەند رۆژێكە ئەوەندە گەرمە
بیری كۆخەكۆخی زستان دەكەم
ئاسمان ئەو كاتانە ئەوەندە شین و مۆر هەڵگەڕا
تاکوو ئاو لە سینگی چۆڕا
تۆیش ئەوەندە نقوومی ئاسمانم بوویت،
تاكوو ئەستێرە لە دەستەكانت ڕژا.
لە ژێر سەقفی ماڵێكدا
شەو باری و
تاریكی بیناییمانی كردە كۆیلەی خۆی. خەتای ڕووناكی گەورە نەبوو، خەتای بێخەتایی ئێمە بوو. ئەو خەتایەی قاوەی ئەڤینی هەتاهەتایەی لە بەردەممان سارد كردەوە. كە قاوەی بەردەممان ساردیش بۆوە،
هیچ گڕی ئەوینێكی دیكە،
هیچ ئاگری سووتانێكی دیكە ناتوانێت گەرمی بكاتەوە.
لە هەینێوە..
تەلەفۆنت بۆ مەرگ كردووە، تاكوو بێتە سەردانت و قاوەیەكی تاڵتر لە ژیانت لەگەڵ بخواتەوە.
كە پەیڤەكانم بوونە بەرد، تۆ بۆ بوویتە شووشە و بەبێ ئەوەی تاڵە پرچێكت بشكێت، هەستت بە شكان كرد.
لە پێناوی ئەوەی سەری دڵخۆشییەكانت نەشكێت، پشتم كردە پشتم! پشتم كردە چیژی دنیا و دەستەبەرداری هەموو شتێكم بووم، تەنیا زمان نەبێت.
قسەی هەموو گەردوونم پشتگوێخست، تەنیا لە پێناوی ئەوەی حەزی تۆ گاگۆڵە بكا و نەمرێت. نیوچاوانت ئەوەندە بەرز بێت، هەتاكوو پرچت بەناو ئاسمانی شەوەكانمدا بخشێت. تاكوو بەئاسانی بتوانیت دەست لە نەرمایی هەورەكان بدەیت و بارانەكان لەسەر دەریاكان راگری و وەرزەكان بە ئارەزووی خۆت بگۆڕیت.
دووبارە هاتمەوە و
شیعری ئەڤینی قووڵایی شەوم بۆ نووسییەوە
لە دوا دێڕدا،
لاپەڕەیەكی سپیم بۆ جێهێشتی.
چاوم بە پێكێك مەراقەوە مەستی گریان بوو
فێڵم لە دڵم كردەوە
ئەوەندە خوێنی خۆم خواردەوە
هەتاكوو خرۆكە سوورەكانم قڕكردن
خوێنم نەما و لە بێ خوێنی تۆشدا خۆم كوشت!
هەر نەمهێشت دەفتەری خۆزگەكانت بدڕێنن
هەر نەمهێشت دەستەكانت بكەنە لافیتەی پرسەكەم
هەر نەمهێشت پەرێزی پرچت ئاگر بگرێت
هەر نەمهێشت گوللە بە قووڵایی ئاسمانت وەنێن
هەر نەمهێشت كەوتنت بكەوێتە بن پێم
نەمهێشت بمری و بۆت مردم!
بۆت هەزار جار مردم و
دوو هەزارجاریش ژیامەوە
تەرمی خۆم لە بن زمانم شاردەوە و
جەستەم خستە سەر پێیەكانم و ڕۆیشتم...
جەهەننەمیش بەم هەموو ئازاری مردنەوە وەری نەگرتم و نەیتوانی ئەو هەموو ئازارەم بسوتێنێت. نەیتوانی ئەو هەموو گوناهەم لە پەنای پەیڤی پاكبوونەوەدا بشارێتەوە. ئێستایش ئەوەندە مردن لەناو ژیانمدا كۆچی دوایی كردووە، بەرگەی كارەساتی مەرگی مریشكێكیش ناگرم!
دەڕۆم و دەڕۆم...
تەرمەكەم بەناو شاردا هەر هاتوچوویەتی
نە هیچ ڕۆژگارێكی ڕەش دەیلاوێنێـتەوە
نە هیچ شەوگارێكی سپیش قسەیەكی لێوبەخەندەی لەگەڵ دەكات.
ڕوخساری مەرگم شێوێنراوە و
هەبوونی تەرمەكەشم بە ژیان نامۆیە!
خۆم وەك تارمایییەك دەبینم.
ئەوەندە سەری بێ ڕۆحم لێ تێكچووە، ناتوانم بەم هەموو ئازارەوە تەرمەكەم ئاو بدەم، ناتوانم بەم هەموو برینەوە تەرمەكەم بەرمەوە بن سێبەری سەقفی ماڵەكەم، ناتوانم بەم هەموو مەرگەی لەناو تەرمەكەمدا تەقەتم كردووە، لە پەراوێزی ژیانیش بژیم!
دەزانم كە دەزانن،
حەز دەکەن زمانم تفت بێت.
بوورام، ببوورە
حەیاشم چووە ئەوەندەی بمرم!
(۸)
دەنگی گۆرانییەكی ماندوو لەو تڕومبێلە سکڕابە دێت
جگەرە پۆخڵەواتچییەكان بكوژێننەوە
دووكەڵی جگەرەكە بەرز بۆوە
ئەو ناوەی سەغڵەت كرد
پاكەتی جگەرەكە کەوتووە
لەو سەری حەوشەی ماڵ
قوژبنێکی نەماوە بۆ هەناسەی تەماشایەک.
گۆرانییەكانی تێكەڵ
بە غەڵبە غەڵبی خۆكوشتن.
لە دەرەوەی حەوشەوە سەگێكی هیلاك
ماندوو ماندوو
پێشوازی دەکات
لە ترقە ترقی پێڵاوی نەفەرێك
شالوورێكی ڕەنگاو ڕەنگ بەسەر دارهەناری حەوشەكەوە
سروودی تریفەكانی سەحەر دەخوێنێت.
دیسان جگەرەكێشەكە:
ڕۆژگارەكانی لەبەر شەبەنگ
پۆخڵ
پیس پیس
لە بیر دەچن
وشەكانی پڕ دەبن لە پۆخڵەوات
لە پڕدا دەنگی گوللەیەك!
دوایی كەمتر لە دەقەیەك...
پیاوە جگەرەكێشەكە بێدەنگی دەیخواتەوە
دووکەڵەکە فرمێسکی بەرز دەبێتەوە
کراسێک لە خوێنی خۆیدا دەگەوزێت
کونبەدەر بووە
جگەرەكەیش لە قەراغی جۆگە
دووكەڵ
فرمێسک
دووکەڵ
فرمێسک
دووکەڵ...
دیارە مەرگ سەغڵەت بووە لە ژینی خۆی
خۆكوشتن دەچێتە گەرماو
خۆی لە ژیان دەشوات
ڕۆحی بسمیل دەکا
لە ناوەراستی كۆڵان تا ئەو سەریش
ڕاوەستاوە
زەق زەق
دەرگەكانیش داخراون کەچی.
پەنجەرەكانیش دڵیان تووند
دەنگی گۆرانییەكی ماندوویش
ڕووداوەکان کاوێژ دەکاتەوە.
ترس
بێدەنگی شەق دەکا
شەق شەق دەبێ
چیڕۆکی پیاوێک و
پیاوی ناو چیڕۆکەکە
پارچە
پارچە
تڕومبێلێكی پەنچەر
تایەی غاردانی لچشۆڕ
کونەکانی سوور دەچێتەوە
هۆرنی ژیان
بۆ کام مەرگەسات لێبدەین
خۆی مرۆڤبوون ژیان بسمیل دەکا
خوێنی گەرمی کەسێک
ناوەڕاستی كۆڵانەكە قەرەباڵغ دەکات
کوژراوێک کە دەشێت تۆ بیت
سڵ لە خۆی دەكاتەوە
ترس تا سەر کەپووی دێت و
زرم م م م
تەقە لە سێبەرەکەی دەکات.
(۹)
[تۆ ئەو گۆرانیەی كە بێدەنگی لە زمانت دەتكێ]
شەوان لەو دیوی ڕوخساری مانگ
ڕۆژانیش لەسەر تەختەی شانۆی خۆر
تەرمی حەسرەتەکان دەژمێرم
لە حەژمەتان
دەفڕم بە باڵی بازێكی ترووك
بۆ نێو ئەو ئاسمانەی كۆلارەی منداڵی لێ بردم
بەرائەتی ئەو ئەڤینەش جەنگ بردی
تازە پرسیار لە خەڵكی كام گەڕەكی ئەهریمەنستان بكەم؟
ئەوانیش دەگرێین
بۆ تەنیایی خۆیان
شیوەن دەگێڕن
بۆ لەبارچوونی ڕۆژگاری شەنگییان
لەبەر بەدگومانی هەنووکەمان
ڕوخساری یەقینمان لۆچ لۆچ بووە و
ئارەقەی شینومۆری لێ دەچۆڕێت
دڵپڕ لە خەمی خۆمان
پێكێك لە ئاگری دۆزەخ هەڵدەدەین
مەست دەبین لە هەواڵی گەرماوگەرمی دنیا
لەسەر مێزی ساردوسڕی قومار
عەشق دەكەینە مەرکانەیەکی گوڵی پلاستیک
عەشق دەکەینە گۆرانییەكی بێزمان
بە فرمێسكی وشەكان دەیلاوێنین
سۆزمان ناجوڵێت
ڕووگەی شیعر لەو قومارخانەیەدا نادۆزینەوە
سەراب لە هەموو ڕێگەی ڕوانینەكان وەستاوە
دڵنیام ڕۆژێ لەو جەهەننەمە هەڵدێین
بەسواری گەردەلوولێكی تووڕە و توند دێینەوە
گوندەکان چۆڵکراون
شەقامەکان پڕ قۆرت بوونە
شار بە قەرەباڵغی خنکاوە
بە شەقامی ئەو ماڵانە گوزەر دەكەین
کە دەرگەکان ئاشنان
ڕەنگەکان بە کاڵیش چاومان دەناسنەوە
هەرچی تۆز و خۆڵی ئەو ناوە هەیە
بەئاگری دۆزەخ دادەكەین
سەراب ئاو دەدەین
هەینێ دان بەوە دادەنێین
كە عەشقی نێوانمان
جاڵجاڵۆكە شەیتانەكان ڕوخساری تەنیوە
هەینێ دان بەوە دادەنێین
تەمەنمان لە دۆزەخ بووە ڕەژوو
ئەوساش یەكترمان هەر لە بیر نەکرد
ئەوساش ڕۆحی یەکترمان هەر خۆشویست.
(۱۰)
[دەمەوێت بە قەت پارەی كوپێك نیسكافی بمرم]
چەند ڕۆژێكە دەستەكانم بەناو ڕەقی ژیاندا دەگێڕم
ناولەپی هەنگاوەكانم ئاڕاستەیان كوێر بووە
وەك مرۆڤێكی مۆدێڕنە قەرەباڵغی بێ ئیش لەناوم دانیشتووە
ناچارجەستەم لە پێڵاوەكانم باردەكەم
قورس قورس شڵپەم دێت
مۆڕاڵ لە كەرێك بار دەكەم و
خۆشم بە دەستنووسی خودگەراییەوە
لەناو زماندا دەژیم.
ئاییندەم،
چرك
چرك...
ئێستایە!
پێیەكانم پەیوەستن بە ماڵێكی پڕ كتێبەوە
ئەو چیرۆكانەی دوێنێ، ئەمڕۆیان هەلاهەلا كردم!
ئەو چیرۆكانەی دەمەوێت لەسەر زمان تفیان بكەمەوە
ئێستام ڕابردوویەكی خنكاوە، بێدەنگ!
بێدەنگی هەموو ئەو ساڵانە دەخەمە سەر كەڵكەڵەی مەرگ
دەڕۆم بۆ ناو مەرگەساتی تارمایی خۆم...
چایخانەكان لە كۆڵانەكان تەنگترن و
تەنگە بەپەراسووەكانم هەڵدەچنن
ئەو ڕۆژانە بۆ من ئاڕاستەكان خواروخێچن
ئەو ڕۆژانە وەك جووتێك پێڵاوی ژمارە چل بۆ ڕۆیشتنم تەنگن.
تەنگن
وەك ئەو ڕووداوە دووكەڵئامێزانە
كە لە بن پێستمدان
لە بۆسەدان.
ساڵەكان وەك فڕۆكەجەنگییەكان بەسەر سەرماندا تێپەڕین
ساڵەكان وەك مانگا لە بیرەوەرییماندا كاوێژ دەكەنەوە
لەناو ئەو ساڵانەدا دەیانویست ئیسكی قاچم بشكێنن
تابلۆی خەمۆكی لە ژوورەكەم هەڵبواسم
ڕەشبینی هەتا سەر كەپووم بێت
بیناییم بەردڕێژ بكەم
چاوی هەقبینم بەناو بیاباندا بەدوای ئێوە ڕابكێشم و
تۆزی ناو گەردەلوول ئاو بدەم
لە نێوەڕۆی تەمەنی خۆرەتاویشدا، زەرد زەرد هەڵگەڕام
نەمتوانی ببمە سەركەگوڵەبەڕۆژە
گۆڕەكان لە مرۆڤەكان ڕاستگۆتر دڵیان كردەوە
گۆڕەكان بیر لە هیچوپووچی گیرفانەكان ناكەنەوە
گۆڕەكان ئارامترین گەڕەكی شار بوون و
شاریش منی لە لاچەپێكی دڵی هەڵنەدەگرت
لە هەینێوە...
پیاسەكان تامی ناوكەقەیسی دەدەن.
...
"من ساڵانێكی دیكەش مەرگم بینیوە و
بۆ ئەو مەرگە مردوومە
ئەو كاتەی تراژیای مەرگی مێشێك لە پێش دەستی ڕاستم ڕوویدا
كە دەویست فڕێك لە پیاڵەچایەكەی مندا بخواتەوە
خنكاو و
سوتا و
مرد ووووووووو...
مردم.
تاڵ
تاڵ...
بەكەڵكی ئەوە نەمان ئازاریان ئاو بدەم
بەكەڵكی ئەوە نەمان گوڵ لە گوێیاندا بچێنم
دەمامكەكانتان دەبینم، ڕوونترن لەو دیوی ئاوێنە!
دەمامكەكانتان بۆنیان دێت، پیس!
هەورەكان ناتوانن تاڵەموویەكتان بشارێتەوە
چاوی ناوەوەم تیژ دەتانبینێت
هەموو دەریاكان برژێننە ناو لەپتان
تۆزی ڕەشتان لانادەن
هەموو چیاكان لەسەر پێستتان نیشتەجێ بكەن
خوێنی ڕەشی ژێر ماسكەكانتان دەناسمەوە
هەزاران ڕەشەبای ناو پاییزانم دیوە و
تێپەڕیون
فووەكانتان گڵۆپی ژوورەكەم ناكوژێنەوە
سێبەرتان ناتوانێت لاساییم بكاتەوە
پەیڤەكانتان ناتوانێت دەستم شەل بكەن
دەزانم كە نازانن
دەستم ڕەشە و
حەز ناكەن دەستكاری ماسكی دەموچاوتان بكەم.
...
"هەمیشە ئەو بەردانەم خۆشتر ویستوون كە نازانن سەرشكان چییە؟ بەڵام ئەگەر ئەو بەردە دڵنەرمانەی من نەبن، تۆ لەبارەی كام بەردی دڵنەرم دەنووسیت؟ هەتا بەردی من وەبەر بەردی تۆ نەكەوێت، تۆ ناجوڵێت و هەر بەردی سێبەری بەردیت، بەڵام بەردێكی بێ دڵ، بەردێكی بێ قسە، بەردێكی بێكەڵك. باشتر وایە بەجۆرێكی دیكە بیر بكەیتەوە، وا نەزانیت بەردی هەموو دونیا هی تۆیە و تۆ بە فڵچە كۆنەكانت ڕەنگت كردوون. ئەو فڵچانەی لەناو پەنجەكانت ڕەقبوون. بەرد ڕە<
